Stichting Mesdag-Zuivelfonds NLTO
Van Limburg Stirumweg 25
9291KB Kollum
mesdagfonds@gmail.com

Laatste nieuws

‘Bug’ in rekenmodel OPS oorzaak onjuist stikstofcijfer

02-03-2020 - Op 20 februari heeft Mesdagfonds in een persconferentie in Den Haag een onjuist percentage naar buiten gebracht. Het betreft het percentage van het aandeel van 25% aan stikstofdepositie op natuurgebieden, dat afkomstig zou zijn van de landbouw. Dit percentage is berekend met het rekenmodel OPS en de emissie-datasets die het RIVM op 7 januari 2020 samen met een gebruikershandleiding openbaar heeft gemaakt. Een ‘bug’ in rekenmodel OPS, die tijdens de runs onmogelijk kon worden opgemerkt en ook niet was vermeld in de handleiding, blijkt de oorzaak van de onjuiste berekening. Mesdagfonds laat de berekening nu opnieuw uitvoeren. Wat het juiste percentage is, is op dit moment nog niet bekend.

Het percentage van 25% in het ‘Mesdagonderzoek’ werd meteen ter discussie gesteld door het RIVM. Het percentage zou te laag zijn. Het RIVM meldde in de media ook de vermoedelijke redenen: de onderzoekers van Mesdagfonds zouden ook Natura2000-gebieden die bestaan uit water hebben meegeteld, terwijl alleen de 118 stikstofgevoelige gebieden in ogenschouw genomen hadden moeten worden. Ook zou een minder verfijnd raster zijn gebruikt.

Mesdagfonds heeft daarop nader onderzoek ingesteld. Een minder verfijnd raster geeft hooguit een geringe afwijking. Evenmin blijken de ‘waterige’ natuurgebieden de onderliggende oorzaak. Temeer daar de zogenaamde PAS-lijst met 118 gebieden samen met de PAS is vervallen. Momenteel geldt een uitgebreidere lijst, waarop ook gebieden met water staan.[1]

‘Bug’ in OPS-model
De oorzaak blijkt van een geheel andere aard. De onderzoekers van Mesdagfonds hebben direct na de persconferentie volledige transparantie en openbaarheid gegeven van de invoerdata, de runs en uitvoerdata. Op basis van deze informatie signaleerde een oplettende RIVM-medewerker een ‘hickup’ tussen rekenmodel OPS en de invoer vanuit de beschikbaar gestelde databestanden. OPS zou niet goed overweg kunnen met invoerbestanden met meerdere stoffen (in dit geval stikstofoxiden en ammoniak), waardoor er onjuiste resultaten zijn gegenereerd. De RIVM-medewerker gaf aan dat met het ‘opsplitsen’ van de invoer-datasets, de runs wel tot correcte uitkomsten zouden leiden.  

Deze ‘bug’ in de OPS-software hebben wij helaas niet kunnen voorzien. Bij de levering van het materiaal door het RIVM was expliciet aangegeven dat hiermee de depositieberekeningen uitgevoerd konden worden. De onderzoekers van Mesdagfonds hebben nauwgezet de door het RIVM beschikbaar gestelde gebruikershandleiding en documentatie gevolgd. Daarin was echter niet opgenomen dat OPS alleen overweg kan met ‘opgesplitste’ invoerbestanden. Sterker nog, bij de invoer geeft OPS juist aan wél overweg te kunnen met meerdere stoffen tegelijk (het invoerveld maakt variabelen mogelijk). OPS deed tijdens de runs verder ‘gewoon’ zijn werk, en rekende de emissies van zowel stikstofoxiden als ammoniak om in stikstofdeposities, ook weer keurig uitgesplitst per stof. OPS gaf daarbij geen enkele controle- of foutmelding. Wanneer een model niet met een bepaalde invoerwijze overweg kan, behoort het model dat te signaleren. Bij OPS ontbreken echter alle gangbare checks op de invoerdata (het model slaat direct aan het rekenen, ook als de invoer niet klopt). Gebruikers behoren hier op gewezen te worden. Dat is niet gebeurd. Pas achteraf werd deze extra ‘gebruikersinstructie’ verstrekt. (Wanneer het RIVM het model inhoudelijk had laten toetsen, zou dit hiaat aan het licht zijn gekomen).

Inmiddels hebben de onderzoekers geconstateerd dat ook de output-bestanden van het RIVM zelf, ten behoeve van de Commissie Remkes, niet matchen met cijfers die het RIVM naar buiten heeft gebracht. Hieruit blijkt een lager aandeel voor de landbouw, dan voorgesteld. Vanuit Mesdagfonds zijn hierover in de afgelopen weken herhaaldelijk vragen gesteld, maar een antwoord blijft tot nu toe uit. De Commissie Remkes bracht in september 2019 een aandeel van 46% voor de landbouw naar buiten (een vergelijkbaar percentage als de depositie op stikstofgevoelige natuurgebieden).

Conclusies die niet ter discussie staan
Uitsluitend het percentage van 25% staat ter discussie. De conclusies die Mesdagfonds naar buiten bracht t.a.v. de effectiviteit van maatregelen en de haalbaarheid van kritische depositiewaarden, staan nadrukkelijk niet ter discussie. Deze conclusies zijn namelijk getrokken op basis van andere datasets en analyses. Onderstaande conclusies staan dus niet ter discussie:
  • De Commissie Remkes heeft onjuiste cijfers naar buiten gebracht, deze commissie baseerde zich op onvolledige en weinig transparante informatie.
  • Ook bij een volledig verbod op de landbouw, wordt de kritische depositiewaarde (stikstofnorm) in zeventig procent van de stikstofgevoelige natuurgebieden niet gehaald.
  • De depositie wordt veroorzaakt door heel veel bronnen, die allemaal een klein beetje doen. Het saneren van een aantal ‘piekbelasters’ (volgens de definitie van de minister: bedrijven met hoge emissies) draagt relatief weinig bij aan de stikstofdoelstellingen. Ook omdat er geen lineair verband is tussen emissies en deposities op Natura2000. Kortom: alle kleine beetjes helpen niet.
  • De miljardenschades in de bouw waren niet nodig geweest, als de depositieberekeningen voor de vergunningen en vanuit emissieregistratie waren gekoppeld.

 
Slotopmerkingen
Mesdagfonds vindt dat rekenmodellen en datasets van de overheid transparant, controleerbaar en reproduceerbaar moeten zijn, conform de wetenschappelijke spelregels die voor iedereen gelden. Externe specialisten, en niet alleen RIVM medewerkers, moeten kunnen werken met het aangeleverde materiaal. Er moet dus een goede, dat wil zeggen volledige, handleiding beschikbaar zijn voor iedereen die deskundig is op het gebied van rekenmodellen en datasets.
Mesdagfonds laat op dit moment de berekeningen omtrent het aandeel landbouw in de stikstofdepositie op natuurgebieden opnieuw uitvoeren. Ook omdat met het vervallen van de PAS niet alleen de 118 stikstofgevoelige gebieden relevant zijn, maar ook een 12-tal waterige gebieden. Mesdagfonds wil extra computercapaciteit inhuren, zodat de rekentijd kan worden bekort.
 
Met vriendelijke groet,
Jan Cees Vogelaar,
Voorzitter Mesdag Zuivelfonds
 

Nieuws

Australische melkaanvoer ziet geen groei De Australische melkaanvoer is in de maand april 2021 min of meer gelijk gebleven in vergelijking met dezelfde maand vorig jaar. Er is sprake van een kleine correctie naar beneden.
Hagelstenen als golfballen en regen voor een maand Afgelopen weekend ging het flink tekeer in Nederland. Waar het begon in de kop van Noord-Holland trok het verder richting het oosten en kreeg ook het westen er flink van langs. Wolkbreuken van meer dan 30mm in één uur tijd en hagelstenen in Groningen en Drenthe tot wel 5 centimeter groot. 
Stikstofpolitiek lijkt op nieuwe toeslagaffaire Stichting Agrifacts (STAF) heeft een gevoelig onderzoek openbaar gekregen over de productie van stikstof door het natuurbeheer zelf. Alle perikelen over stikstof en energie roepen de vraag op: heeft de overheid wel een visie?
Verdienmodel loopt voor melkveehouder achteruit Hoewel de melkprijs de laatste maanden stijgt, lopen voor de melkveehouder ook de kosten voor onder meer voer rap op. In het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten hebben melkveehouders aan de bel getrokken dat het verdienvermogen onder druk staat. Wat betekent het huidige prijsverloop voor de Nederlandse melkveehouder?
Na FrieslandCampina ziet ook Arla heil in Nigeria Nadat Friesland Campina vorige maand bekend maakte om in een consortium met andere bedrijven verder te investeren in de Nigeriaanse melkveehouderij, maakte ook het coöperatieve Deense Arla deze week een nieuwe investering in het land bekend. Het voornaamste doel is om het Afrikaanse land op termijn meer zelfvoorzienend te maken in zuivel.
Nils den Besten in bestuur FrieslandCampina Nils den Besten, melkveehouder in Brandwijk (ZH), volgt Frans Keurentjes op in het bestuur van coöperatie FrieslandCampina. De ledenraad heeft hem woensdag (16 juni) benoemd met ingang van 14 december 2021. Den Besten treedt daarmee tevens toe tot de raad van commissarissen van zuivelconcern FrieslandCampina.
Stijgen zuivelnoteringen bij lager marktaanbod? Door de hoge zomertemperaturen loopt de melkaanvoer flink terug. Hierdoor komt er een stuk minder aanbod op de markt. Hoe reageren de DCA-zuivelnoteringen hierop?
Milcobel koopt Kaasbrik en versterkt mozzarella Milcobel gaat haar positie in de mozzarella business versterken. Het zuivelconcern neemt het Limburgse rasp- en verpakkingsbedrijf Kaasbrik over.
Argentijns rundvlees kan wereldmarkt weer op Argentijnse vleesverwerkers hebben met de nationale regering een akkoord gesloten over het gedeeltelijk hervatten van de rundvleesexport. De exportstop werd een maand geleden door de regering ingevoerd om de stijgende prijzen voor rundvlees te beteugelen. De verwerkers vreesden dat de ban werd verlengd.
FrieslandCampina breidt PlanetProof verder uit FrieslandCampina gaat nieuwe melkveebedrijven werven voor de PlanetProof melkstroom. Dit vanwege een recente toenemende marktvraag en een uitbreiding van het productsegment.
Melkveestapel in Duitsland krimpt, melkaanvoer ook De Duitse melkproductie blijft, net als in de eerste 3 maanden van het jaar, achter bij het niveau van vorig jaar. De totale volumes lagen daarbij wel rond het 5-jarig gemiddelde.
Leden keuren financiering FrieslandCampina goed De ledenraad van FrieslandCampina heeft gisteren (woensdag 16 juni) het voorstel voor een nieuwe opzet van de ledenfinanciering goedgekeurd. Volgens de coöperatie was dit met een 'ruime meerderheid'. Op de vergadering trad Frans Keurentjes af als voorzitter en werd zijn opvolger Edwin Wunnekink (foto) officieel tot preses benoemd.
Voederwaarden tweede snede snel onderuit We zijn half juni gepasseerd en hebben inmiddels enkele warme dagen achter ons liggen. Daardoor hebben de meeste graslandpercelen het bloeistadium al bereikt of gehad. Het advies is dan ook om niet te lang te wachten met maaien om de kwaliteit te behouden.
Nieuw-Zeelandse boeren spoelen melk door de goot Melkveehouders in Nieuw-Zeeland kampen met verscheidene uitdagingen. Een aantal melkveehouders heeft zelfs noodgedwongen melk weg moeten spoelen, wat is hiervoor de reden?
Word 1 maand boer en werk aan duurzame wereld Kan het zo zijn dat wij als bodemonderzoekers ons te ver in de bodem hebben ingegraven? Zijn we het zicht kwijtgeraakt toen we zagen hoe mooi de processen waren, die zich onder de grond afspelen?
Global Dairy Trade daalt voor vijfde keer op rij De Global Dairy Trade (GDT)  is vandaag (15 juni) voor de vijfde keer op rij met een daling van de gemiddelde prijs afgesloten. Hoewel de verliezen steeds beperkt zijn, lijkt het onduidelijk welke koers de mondiale zuivelmarkt gaat kiezen nu in veel regio's de coronamaatregelen langzaam worden versoepeld.
Hoge ruwvoerprijzen helpen de handel niet Het is niet wild in de ruwvoerhandel. Voor veehouders is het een drukke tijd waardoor er wat minder aandacht is voor de fouragehandel. Wat nodig is gebeurt gewoon maar op extra werken zitten de meeste veehouders nu niet te wachten. De relatief hoge voerprijzen helpen de ruwvoerhandel ook niet bepaald. “Je moet er behoorlijk aan trekken op het moment”, volgens verschillende handelaren. Daar komt nog bij dat er volop gras beschikbaar is. Veehouders zitten in een spagaat. Een topproductie met relatief duur voer, of de laatste kilo’s melk laten schieten en wat meer gras voeren.
Grote stalbrand bij kalverhouderij in Elspeet In Elspeet woedt vanmiddag (15 juni) een grote brand op een boerderij met kalveren. Meerdere schuren staan in brand.
Voederwaarde tweede snede erg wisselend De tweede snede zit bij het overgrote deel van de Boerenbusiness ruwvoertour deelnemers in de bult. Deze snede heeft alles gezien wat het nodig had en de kwaliteit is dan ook goed. De vers gras monsters uit verschillende hoeken van Nederland worden weergegeven. 
Welke zuivelverwerker pakt koppositie in mei? De positieve ontwikkeling van de melkprijzen heeft ook in de maand mei doorgezet. De 7 Nederlandse melkverwerkers die meedoen aan de Melkprijsvergelijker van Boerenbusiness hebben allen een hogere melkprijs bekendgemaakt. Welke verwerkers zijn een plekje gestegen in de prijsvergelijker?