Stichting Mesdag-Zuivelfonds NLTO
p/a Sixmastraat 4
Postbus 2330
8901 JH Leeuwarden
tel: 058 - 288 78 87
mesdagfonds@gmail.com

Laatste nieuws

_____________________________________________________________________

11-06-2018

Het ammoniakdossier: op weg naar herstel vertrouwen?

‘Het ammoniakdossier: op weg naar herstel van een geschonden relatie’. Het is de titel van een Rathenau-rapport in opdracht van het toenmalige ministerie van EZ, nu LNV. Het Rathenau Instituut kwam met de oplossing om een soort van helende sessies te organiseren, met alle partijen om tafel, waar dan in een soort van sociaal democratisch begrip voor elkaar een gemene deler zou ontstaan wat als basis kan dienen voor de toekomst.

Het Mesdagfonds, Vakblad V-focus en wetenschapper Jaap Hanekamp hebben een behoorlijk aantal keren de uitnodiging voor de dialoog geweigerd. Inmiddels is er dermate veel hard bewijsmateriaal in beeld gebracht door Geesje Rotgers en Jaap Hanekamp, dat een dergelijke Poolse landdag niet zou bijdragen aan het overbruggen van de verschillen maar deze eerder zou versterken.
Wij wilden wel met de ammoniakwetenschappers om tafel. En na veel getrek en voet bij stuk houden is de wetenschappelijke sessie er gekomen. Deze verliep in een goede open sfeer, kende een goede voorbereiding door Rathenau en ook een goede uitvoering.

De openheid was mooi en goed, maar ook ontluisterend:
  • Jaren verloren gewaande meetdata (emissiemetingen bij verschillende bemestingsmethoden) blijken wel aanwezig te zijn, maar helaas nog niet beschikbaar.
  • Worden de ammoniakemissies met 10 tot 20 procent overschat bij bepaalde meetmethoden? Tja, dat zou het geval wel eens kunnen zijn.
  • Weersomstandigheden bij het uitrijden van mest zijn eigenlijk meer bepalend dan de uitrijmethode: zodenbemester / sleepvoet.
  • Mesdagfonds heeft LNV en WUR het aanbod gedaan een app te financieren als die door LNV als borgingsinstrument kan worden ingezet, zodat niet alleen de sleepvoet maar ook de duospray worden toegestaan.

Van hersteld vertrouwen is nog lang geen sprake, daarvoor is ook beweging op een paar andere echelons noodzakelijk. Ondanks dat we jaren zijn belazerd in het dossier ammoniak, hebben wij één hand uitgestoken naar LNV, WUR en RIVM. Maar de andere hand blijft voorlopig een gebalde vuist, gereed voor harde rake klappen.

Jan Cees Vogelaar,
Voorzitter Mesdag Zuivelfonds

_____________________________________________________________________

16-05-2018

Ammoniakmetingen in Noord-Brabant/Limburg onbehoorlijk bestuur

Nieuwspoort (Den Haag),16 mei 2018. Hoe zorg je ervoor dat het ammoniak-meetstation zo hoog mogelijk waarden meet? Door het meetstation ‘onder de rook’ van een veebedrijf neer te zetten. Dat is het geval met het ammoniakmeetstation dat de achtergrondconcentratie voor Oost-Brabant en Noord-Limburg in beeld moet brengen.

Met de plaatsing van het meetstation direct naast een veebedrijf worden de wetenschappelijke richtlijnen voor representatieve ammoniakmetingen overschreden. Deze stellen dat er minimaal 300 meter afstand moet zijn tussen het meetstation en een lokale bron zoals een stal.  Deze afstand wordt voor Oost-Brabant en Noord-Limburg niet aangehouden.

Door het meetstation tegen de regels in, veel te dicht naast een veehouderij te plaatsen, worden de meetwaarden met enkele tientallen procenten opgeschroefd. Dit is het geval sinds de jaren ’90. Omdat de ammoniaktrends in Nederlandse landbouwgebieden tegenwoordige met nog slechts vier meetstations worden gemonitord, tikt één verkeerd geplaatst meetstation relatief fors door in de landelijke ammoniakcijfers.

Het is opvallend dat publicaties over ammoniakmetingen verzuimen melding te maken van deze foutieve plaatsing. De provincie Noord-Brabant gaat in zijn rapport over ammoniak in De Peel nog een stap verder; de provincie heeft het meetstation op papier verplaatst, waardoor de foutieve meetlocatie niet in het oog springt. Dat concluderen onderzoeker Jaap Hanekamp en onderzoeksjournalist Geesje Rotgers in hun onderzoek naar de juistheid van de ammoniakmetingen in landbouwgebieden. “Uit onze toetsing blijkt dat de verantwoordelijke autoriteiten bekend zijn met het feit dat het meetstation in zuidoost Nederland te dicht bij een lokale ammoniakbron is geplaatst. Hieruit mag je concluderen dat er bewust is gekozen voor het ‘opplussen’ van de landelijke hoeveelheid ammoniak toegeschreven aan de landbouw.” De onderzoekers kaartten de kwestie aan bij de autoriteiten, die de zaak bagatelliseerden.  “Er is vanuit de autoriteiten veel kritiek op het niet naleven van milieuregels door sommige boeren. Terecht. Maar het omgekeerde, overheden die zich niet aan regels houden en de landbouw extra ammoniak in de schoenen schuiven, dat moeten boeren kennelijk wel normaal vinden. Hier is sprake van onbehoorlijk bestuur”, aldus beide onderzoekers.

Deze studie is gefinancierd door Stichting Mesdag Zuivelfonds.



Fotobijschrift
Tweede Kamerleden Roelof Bisschop (SGP) en Jaco Geurts (CDA) namen het onderzoeksrapport in ontvangst uit handen van respectievelijk Geesje Rotgers en Jaap Hanekamp.

Meer informatie
Voor meer informatie kun u onderstaand het rapport wat is gepresenteerd alsmede de presentatie downloaden.
Rapport Ammoniak in Nederland een Noord-Oostelijke spelbreker
- Presentatie De impact van een foutief geplaatst meetstation op het Nederlandse ammoniakbeleid

_____________________________________________________________________

07-03-2018

Onderzoek De boer betaalt, maar voor welke 'vervuiling' aangeboden

Perscentrum Nieuwspoort (Den Haag), 6 maart. In bijzijn van vertegenwoordigers van de landbouwsector, de waterschappen, de politiek en de pers presenteerden onderzoekers Jaap Hanekamp (UCR Middelburg) en Geesje Rotgers (V-focus) hun studie De boer betaalt, maar voor welke 'vervuiling'? In deze studie worden de belastingplannen van de waterschappen tegen het licht gehouden. Het onderzoek kwam tot stand dankzij Stichting Mesdag Zuivelfonds. 
 
Harm Wiegersma en Geert Dubben overhandigden het onderzoeksrapport namens de landbouwsector aan Kamerleden en partijmedewerkers en de Unie van Waterschappen. Vanuit de landbouw waren vertegenwoordigers aanwezig van NMV, NAV, LTO, DDB, POV en Netwerk Grondig.
Het onderzoek wijst uit dat het wegzetten van de landbouw als 'grootste vervuiler' van het oppervlaktewater niet terecht is. Zo levert water vanuit het buitenland bijvoorbeeld een veel grotere bijdrage aan de hoeveelheid nutriënten in het oppervlaktewater dan de landbouw. Daarnaast worden er in de nieuwe belastingplannen nutriënten bij de landbouw op de rekening gezet, die niet uit de landbouw afkomstig zijn. Wat niet weg neemt dat de landbouw wel een wateropgave heeft, maar de omvang ervan wordt nu overdreven. 
 
Ook de haalbaarheid van de normen in het landelijke gebied is een groot punt van zorg. De normen in België en Duitsland zijn voor stikstof een stuk soepeler dan de Nederlandse norm. Water dat in Duitsland en België aan de norm voldoet, zorgt in Nederland in hoge mate voor normoverschrijdingen. Doordat de waterkwaliteit van de buitenlandse instroom nagenoeg niet verbetert, zijn de normen in delen van Nederland niet haalbaar. Waterschappen kunnen hier oneindig veel kosten maken, als zij tóch de normen willen halen. En volgens de nieuwe plannen kunnen deze kosten worden doorbelast aan de landbouw.
 

Geert Dubben vertelt de Kamerleden en fractiemedewerkers van VVD, CDA, SGP, PvdA en D66 welke gevolgen de onvoldoende onderbouwde waterschapsplannen hebben voor de landbouw.  
 

Harm Wiegersma biedt de directeur van de Unie van Waterschappen, Albert Vermüe niet alleen het rapport aan, maar ook een telraam, vergrootglas en flesje correctievloeistof. Om de heffing die de waterschappen voornemens zijn op te leggen aan de landbouw nog eens goed te controleren op juistheid. 

Meer informatie
Voor meer informatie kun u onderstaand het rapport wat is gepresenteerd downloaden.
Rapport "De boer betaalt, maar voor welke "vervuiling"? 

_____________________________________________________________________

06-03-2018

Nieuwspoort 6-3-2018: De boer betaalt, maar voor welke vervuiling?

De Unie van Waterschappen is voornemens een nieuw belastingstelsel in te voeren. Daartoe heeft haar Commissie Aanpassing Belastingstelsel (CAB) onder meer onderzocht hoe het beginsel ‘de vervuiler betaalt’ beter kan worden toegepast op de landbouw. 

Als het aan de CAB ligt, gaan boeren straks fors meer heffing betalen aan hun waterschap. Het plan is een extra vervuilingsheffing in te voeren: voor de uitspoeling van stikstof uit landbouwgrond. De CAB stelt voor een forfaitaire belasting in te voeren van 1 vervuilingseenheid (VE) per hectare, wat neerkomt op zo’n 2.000 tot 8.000 euro per bedrijf, afhankelijk van het aantal hectares en onder welk waterschap het bedrijf valt. Het nieuwe plan betekent een forse verhoging van de vervuilingsheffing voor de landbouw. Is dat terecht?

Onderbouwing belastingplan getoetst
Geesje Rotgers, onderzoeksjournalist bij V-focus en Jaap Hanekamp, associate professor aan URC Middelburg, hebben de onderbouwing van de belastingvoorstellen voor de landbouw getoetst met financiering van Stichting Mesdag Zuivelfonds. De onderzoekers zullen hun studie De boer betaalt, maar voor welke ‘vervuiling’? presenteren op 6 maart in Perscentrum Nieuwspoort (Den Haag).

Alvast enkele conclusies
  • De CAB stelt dat de landbouw verantwoordelijk is voor 60 procent van de stikstof- en fosforbelasting van het oppervlaktewater. Na checken van de onderliggende data blijkt dat dit hoge percentage tot stand komt doordat enkele bronnen bij de landbouw worden geteld waarvoor de landbouw niet verantwoordelijk is of maar kan zijn.
  • De heffingssystematiek die de waterschappen willen toepassen, is niet conform de richtlijnen van de Europese Commissie. Hierdoor wordt de landbouw veel zwaarder aangeslagen dan noodzakelijk is volgens de Europese Commissie, die door de onderzoekers om een oordeel is gevraagd.
  • Uit de studie blijkt dat er op grotere schaal sprake is van onhaalbare normen voor nutriënten. De overheden, waaronder waterschappen, hebben er echter voor gekozen vooralsnog niet te tornen aan de normen. Dat leidt tot irreële kosten van waterschappen die deze normen tóch nastreven en doorbelasten aan de landbouw.

Meer informatie
Voor meer informatie kun u onderstaand het rapport wat is gepresenteerd downloaden.
Rapport "De boer betaalt, maar voor welke "vervuiling"? 
 

_____________________________________________________________________

28-11-2017

Kunstmest of dierlijke mest?

Runderdrijfmest kan de concurrentie met kunstmest aan als het gaat om efficiënt mineralengebruik. De kans op uitspoeling van nitraat is niet groter zoals vaak gedacht wordt, maar kleiner dan bij kunstmest. Dat blijkt uit Wagenings onderzoek in opdracht van stichting Mesdag Zuivelfonds. De studie werpt nieuw licht op de milieueffecten van drijfmest. Vervanging van drijfmest door kunstmest, wat een gevolg is van aanscherping van bemestingsregels, zou averechts werken voor het milieu. 

Tijdens het op 28 november 2017 gehouden mini-symposium is het onderzoek naar de benutting en uitspoeling van dierljke mest en kunstmest op verschillende grondsoorten gepresenteerd. Aanleiding van het onderzoek is dat het oppervlakte water en grondwater in enkele delen van Nederland niet schoon genoeg is. Of de aanwending van dierlijke mest daarvan de (enige) oorzaak is, is de vraag. Zowel op waterkwaliteit als luchtkwaliteit hebben melkveebedrijven nog een bijdrage te leveren. Het onderzoek toont echter aan dat de verlaging van de maximale gift aan dierlijke mest niet de goede weg is om die bijdrage gestalte te geven. 

Meer informatie
Voor meer informatie kunt u onderstaande documenten downloaden
- de presentatie van het Mesdagfonds van het mini- symposium (nov. 2017).
- het rapport over het gepresenteerde onderzoek van dhr. Herman de Boer (okt. 2017). 

_____________________________________________________________________

16-05-2017

Mesdagfonds biedt stukken aan in de Tweede Kamer. Analyse van de normstellingen binnen de kaderrichtlijn water (KRW).

De Kader Richtijn Water (KRW) moet ervoor zorgen dat het oppervlaktewater in 2027 overal schoon en ecologisch gezond is. Hoewel de KRW landelijke doen en richtnormen definieert en nastreeft, blijken lokale overheden daar in de praktijk vaak een eigen invulling aan te geven.

Verschillende waterschappen, verschillende normen
Ondanks landelijke richtnormen blijkt er in de praktijk een grote verscheidenheid in normstellingen voor nutriënten (N-totaal en P-totaal). Uit analyse van de database met normstellingen van het rijk, de provincies en waterschappen, blijkt dat voor zo'n 25 procent van de KRW-waterlichamen is gekozen voor een afwijkende norm. Sommige waterschappen volgen de KRW-richtnormen, andere hanteren strengere of soepelere normen.

Download hier de toelichting en positionpaper van het Mesdagfonds.
Download hier de informatiekaarten Stikstof en Fosfor.

_____________________________________________________________________

24-04-2017

‘Stop gesprekken over 6e Actieprogramma Nitraatrichtlijn, Tweede Kamer kom in actie!’

Op 18 mei 2017 zal de Tweede Kamer debatteren over de invulling van het toekomstige mestbeleid. Aanleiding vormde onder meer het vorige maand verschenen rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) ‘Evaluatie Meststoffenwet’ waarin gesteld wordt dat het mestbeleid al jaren niet meer effectief genoeg is. Het PBL geeft aan dat er voor een aantal gebieden in Nederland een forse opgave ligt voor de land- en tuinbouw, voor het bereiken van de doelstellingen: een ecologische goede kwaliteit grond- en oppervlaktewater. Uit lopend onderzoek in opdracht van Stichting Mesdag Zuivelfonds blijken grote hiaten in deze doelstellingen. Voor alle Nederlandse wateren wordt dezelfde ecologische doelen voorgeschreven, ongeacht of het om natuur- of landbouwgebied gaat. In de praktijk blijkt echter dat lokale overheden relatief vaak afwijken van de landelijke richtnorm en hogere natuurdoelen opleggen aan de land- en tuinbouw dan aan de natuurgebieden zelf. De Stichting Mesdag Zuivelfonds vindt dit een bizarre en ongewenste situatie.

Download hier het persbericht.
 
Download hier de presentatie PBL getiteld: evaluatie van de `evaluatie meststoffen 2016` 16 mei 2017.
Download hier de presentatie over oppervlaktewaterkwaliteit van dinsdag 25 april 2017.

_____________________________________________________________________

01-07-2016

​Onderschrijft minister Schultz van Haegen de globale toezegging tot nadere objectivering bronnen nutriënten in oppervlakte- en grondwater?

De minister heeft op 2 juni 2016 gereageerd op het rapport “Waterkwaliteit en Veehouderij” middels een brief. Ook is ze tijdens het AO Water op 16 juni 2016 uitgebreid ingegaan op de items die we onder de aandacht hebben gebracht.

Lees hier het gehele artikel

_____________________________________________________________________

07-06-2016

Reactie Mesdagfonds Waterkwaliteit

Lees hier de reactie van het Mesdag fonds op de brief van minister Schultz van Haegen.
 
Het Mesdagfonds wil benadrukken dat de landbouw een belangrijke bron is voor N en P in grond en oppervlaktewater. Maar ook dat de landbouw al veel heeft gedaan en daadwerkelijk stappen voorwaarts heeft geboekt. Om de normen te halen die nu worden gevraagd is meer inspanning nodig dan alleen bij landbouw. Ook voor andere bronnen moeten nu stappen worden gezet. Waarom nu? De kader richtlijn water doelen staan voor 2021 en 2027 maar de landbouw&veehouderij wordt nu in Brussel al afgerekend op rapportages uit NL dat waterdoelen niet gehaald worden.

Met name bij kwel langs de kust en riooloverstorten deelt de minister gelukkig onze oproep. Maar de ernst voor waterdoelen en rapportages Brussel inzake veehouderij vandaag vraagt meer. Meer aandacht, meer bewustzijn in politiek en sector en meer samenwerking tussen I&M en EZ. Verder zijn niet onderbouwde conclusies dat matige waterkwaliteit alleen door veehouderij wordt veroorzaakt contraproductief om samen stappen voorwaarts te maken. Immers schoner oppervlakte water en grondwater is een gezamenlijke opdracht.
 

_____________________________________________________________________

12-04-2016

Mesdag Zuivelfonds biedt petitie Waterkwaliteit aan
 
Het bestuur van het Mesdag Zuivelfonds (Mesdagfonds) heeft dinsdag 12 april 2016 aandacht gevraagd voor de verbetering van de kwaliteit van het oppervlaktewater in landbouwgebieden. Voorzitter Jan Cees Vogelaar heeft een petitie aangeboden aan de vaste kamercommissie van Infrastructuur en Milieu in de Tweede Kamer in Den Haag.

Aanvankelijk leidden de ingestelde maatregelen tot forse verbetering van de waterkwaliteit, maar sinds een aantal jaren is er sprake van stagnatie. Mesdagfonds heeft door onderzoeksjournalist Geesje Rotgers laten onderzoeken wat hiervan de oorzaak is. Het onderzoek laat zien dat in gebieden met een hoge fosfaatbelasting weinig intensieve veeteelt is, maar wel veel riooloverstorten, watervogels en natuurlijke kwel. Er zijn grote knelpunten gesignaleerd in het oppervlaktewater in West-Nederland, terwijl hier weinig veehouderij en landbouw gevestigd is. 

“Het oplossen van de waterproblemen in Nederland ligt voor een belangrijk deel op het bord van de landbouw, maar uit het onderzoek dat wij hebben laten uitvoeren, blijkt dat de landbouw in een aantal gebieden niet alleen de oorzaak kan zijn. De landbouw kan hier dus ook niet alleen het probleem oplossen”, aldus Vogelaar. Vogelaar wijst erop dat ook watervogels, riooloverstorten en fosfaatrijke kwel een bijdrage leveren aan de fosfaat en nitraatbelasting van het oppervlaktewater, maar deze bronnen vallen nu voor een belangrijk deel buiten beeld. Vogelaar wijst erop dat wanneer knelpunten niet adequaat worden aangepakt en verbetering van de waterkwaliteit uitblijft, toekomstige sancties door de Europese Commissie niet kunnen worden uitgesloten.” 

Jaco Geurts (CDA) laat via Twitter weten het kabinet te zullen vragen om een reactie, ook Elbert Dijkgraaf (SGP) is van plan dat te doen. Helma Lodders (VVD) reageert dat de waterkwaliteit vragen oproept. Zij wil dit aan de orde stellen middels Kamervragen. PvdA-Kamerlid Lutz Jacobi (PvdA) zegt de problematiek rondom de waterkwaliteit te herkennen. Koeien van haar broer moesten voorheen vies water uit riooloverstorten drinken. “Dat was niet fijn. Het duurde lang voordat het waterschap actie nam om de overstort te saneren.” Ook waterschappen moeten hun verantwoordelijkheid nemen! 


 

_____________________________________________________________________

12-04-2016

Mesdagfonds vraagt aandacht voor waterkwaliteit landelijk gebied 
Op dinsdag 12 april om 13.30 uur heeft Mesdag Zuivelfonds (Mesdagfonds) een petitie Waterkwaliteit overhandigd aan de leden van de vaste commissie van Infrastructuur en Milieu. De waterkwaliteit op het platteland is in grote gebieden slecht en verbetert onvoldoende, ondanks de ingestelde maatregelen. Uit onderzoek dat Mesdagfonds heeft laten uitvoeren naar de oorzaken van het uitblijven van verbetering, blijkt dat de knelpunten niet overal correct in beeld zijn.
 
Hierdoor bestaat het risico dat problemen worden aangepakt waar ze niet zijn, en waar ze wel zijn worden deze over het hoofd gezien. Uitblijven van voldoende verbetering van de waterkwaliteit zal leiden tot sancties van de Europese Commissie voor Nederland, vreest Mesdagfonds. Mesdagfonds pleit met zijn petitie voor een milieubeleid op basis van feiten en metingen. Het beleid is nu voor een belangrijk deel gebaseerd op rekenmodellen. 
 
Bekijk hier de Petitie Waterkwaliteit en het rapport Waterkwaliteit en Veehouderij.

Nieuws

Hoge teeltkosten maken drijfmest populair De vroege graanoogst heeft ervoor gezorgd dat het uitrijden van mest al over zijn hoogtepunt heen is. Ook het uitrijden van mest op grasland kende een opleving. Ondanks deze ontwikkelingen laten niet alle mestprijzen een logische prijsontwikkeling zien, zo blijkt uit de mestnoteringen van DCA-Markets.
ForFarmers gaat groeien in Duitsland ForFarmers zag in het eerste half jaar van 2018 zowel het volume als de winst stijgen. Voornamelijk in Duitsland en België heeft het beursgenoteerde veevoederconcern goede resultaten geboekt. De groeiperspectieven in Duitsland maken dat er, net over de grens bij Arnhem, een nieuwe fabriek wordt gebouwd.
'Schade door droogte duikt pas in najaar op' Rabobank slaagde er in de eerste helft van 2018 in om de winst met 12% te vergroten. Voor de rest van 2018 en 2019 rekent de bank op verdere economische groei en een stabiele renteomgeving. Waar het de agrarische sector aangaat, noemt de bank vooral de droogte. Echter, het kan nog geen inschatting maken van de omvang van de schade.
10 tips voor het handelen op de termijnmarkt In tijden van spanning rondom de oogst en weersomstandigheden die extreem zijn, willen ondernemers zekerheid. De termijnmarkt kan daar een middel voor zijn. Waar doe je verstandig aan bij het handelen op de termijnmarkt?
Prijs fosfaatrechten weer boven de 230 euro De prijs van fosfaatrechten blijft stijgen. Hoewel het stijgingstempo niet extreem hoog ligt, komt de DCA-notering fosfaatrechten dicht in de buurt van het hoogste punt ooit.